Segâh nameler.

Hava durumu bildirilerine göre bugünün sıcaklığı ,düne göre dört derece daha düşük. Yine de sıcak. Şakaklardan süzülen terler  yazın geldiğini anlatiyor.

   Şimdi,sıcağa rağmen bir iki kelam zamanı.

   Cumanızı tebrik ederim.   

   Hasret galebe çalsa da zaman zaman, sevinçler,hüzünler,ayrılıklar ve kavuşmalar hepsi birbiri ile içiçe. Herşey zıddı ile daha iyi bilinip anlaşıldığı için biri olmadan öbürünün kıymeti bilinmiyor.

    Ağırlıklı segâh makamından nagmeler gönlümde bu sıralar.

    Olmaz ilaç sine-i sad-pâreme...

    Diye başlayan Hacı Arif Bey bestesi çınlıyor derinlerde.

   Ağırlıklı Segah makamından nağmeler deyince gönülde tınılayan, bakınıp sayfalara birkaç ufak bilgi de ekleyelim dağarcığımıza.

   Akşam ezanı Segah makamındadır. Aynı Buhurizade Mustafa İtrî'nin hepimizin ezberinde bulunan tekbir bestesi gibi.

    "Allâhümme salli alâ seyyidinâ Muhammedinin-nebiyyil-ümmiyyi..." 

Diye başlayan salat-ı ümmiye diye bilinen salavat da Segâh'tır.

    Hep bildiğimiz meşhur ilahilerden ,sözleri Yunus Emre'ye ait olan

​"Canım kurban olsun senin yoluna, / Adı güzel kendi güzel Muhammed..."ilahisi ile,

Şirazli Hafiz Osman efendiye ait olan

​"Seyreyleyip yandım mah-ı cemali, / Nurundan yaratmış Hazret-i Celal..." 

İlahisi de segah makamındadir.

    Bir kaç internet bilgisine de yer verelim. Nihayetinde bu konu alanım degil. Etkilerini hissettikce araştırıyor,okuyor,aktarıyorum.

   Diyorlar ki ,bu konuda bilenler  geleneksel Türk tıbbında ve Selçuklu-Osmanlı şifahanelerinde uygulanan müzikoterapi (müzikle tedavi) kayıtlarına, Farabi ve İbn-i Sina gibi dehaların gözlemlerine dayanan bilimsel verilere göre Segâh makamının dinleyen üzerinde  nörolojik etkileri mevcut.  Modern nörolojide, beynin odaklanmış ama son derece dingin olduğu, meditasyon veya derin dua anlarında salgıladığı dalgalara Alfa ve Theta dalgaları denir. Segâh makamının aralıkları, beyindeki bu dalgaları tetikler. Dinleyicide uyandırdığı "yer çekiminden kurtulma, sonsuzluk ve sükûnet" hissi, beynin limbik sistemini (duygu merkezini) yatıştırmasından kaynaklanır.

   Eski hekimlerin reçetelerine göre Segâh, zihni temizleyen, "kötü fikirleri ve vesveseleri" (obsesif düşünceleri) defeden bir makamdır. Nörolojik olarak, beynin tehdit algılayan mekanizması amigdalayı sakinleştirerek kronik korku ve kaygıyı azaltmaya yardımcı olur.

   Segâh makamının içinde gizli bir pentatonik (beş sesli) yapı barındırır. Bu antik beş sesli karakter, odaklanma problemi yaşayan, spastik veya otistik çocuklarda nöronal bağlantıları uyararak kendine güven, kararlılık ve algı açıklığı duygularını destekler._1_

   Yüksek nabzı düşürme, sinirsel gerginliğe bağlı spazmları çözme ve parasempatik sinir sistemini (vücudun dinlenme ve sindirme modu) devreye sokma özelliği sayesinde uykusuzluk çeken hastalar üzerinde ciddi bir gevşeme etkisi yaratır.

    Eski tıp yazmalarında Segâh makamının hamile kadınlar ve bebekler üzerinde çok ilginç fizbiyolojik etkileri olduğu kaydedilmiş. Makamın gevşetici ve spazm çözücü doğasının doğumu kolaylaştırdığı ve anne karnındaki huzursuz çocukları sakinleştirdiği inanışı yaygındır.

   Tabiatı nemli ve soğuktur. Baş,boyun,kalp ve kan dolaşımına iyi geldiği,harareti söndürdügune inanılır.

   Farsca kökenli olan Segâh kelimesi, tam çevirisiyle "Üçüncü yer / Üçüncü perde" anlamına gelir (Se: Üç, Gâh: Perde/Yer). Türk müziği ses sistemindeki ana perdeler sıralandığında, Rast (birinci) ve Dügâh'tan (ikinci) sonra gelen üçüncü ana perde "Segâh perdesi"dir ve makam adını buradan alır.

    Vesselam.

1-)Dr. Rahmi Oruç Güvenç.