top of page
  • Yazarın fotoğrafıhüma

Âşûrâ.

Güncelleme tarihi: 12 Eyl 2019

Günümüz teknik imkanları ile bile siyasi olabileceğini düşündüğüm sebeplerden inananlar için kıymetli olan zamanları doğru günlerde değerlendirdiğimize emin olamıyor insan. 10 muharrem mesela.Bazı hesaplamalara göre dündü,bazılarına göre bugün.

İnsanların pek çoğu Nuh peygamberin sünneti olduğunu varsaydıkları aşure ile anar bu günü. Aşure pişirme telaşına düşer ev hanımları.

Muharrem ayı şehrullahtır. Yani Allah’ın ayıdır.

İbranice’den geldiği gibi farklı rivayetler olsa da çoğunlukla 10 muharrem on rakamına atfen aşere den Âşûra günü diye anılır. Hadisi şeriflere binaen Zînet günü, süslenme, tezeyyün günü, bayram günü, herkesin güzel elbiselerini giyme günü diye de bilinir. Fecr suresinde anlatılan üzerine yemin edilen on kıymetli geceden biridir.

Bir yanı kerbelayı anlatır,matemdir. Diğer bir yanı bol İhsanlı kurtuluş,şifa,mağfiret ve sevinçtir.

-Allah, Hz. Musa'ya (a.s.) bu günde bir mucize ihsan etmiş, denizi yararak Firavun ile ordusunu sulara gömmüştür.

-Hz. Nuh (a.s.) gemisini Cudi Dağı'nın üzerine bu günde demirlemiştir.

-Hz. Yunus (a.s.) balığın karnından kurtulmuştur.

-Hz. Adem'in (a.s.) tevbesi kabul edilmiştir.

-Hz. Yusuf kardeşlerinin atmış olduğu kuyudan çıkarılmıştır.

-Hz. İsa (a.s.) bu günde dünyaya gelmiş ve semâya yükseltilmiştir.

-Hz. Davud'un (a.s.) tevbesi o gün kabul edilmiştir.

-Hz İbrahim'in (a.s.) oğlu Hz. İsmail o gün doğmuştur.

-Hz. Yakub'un (a.s.), oğlu Hz.Yusuf'un hasretinden dolayı kapanan gözleri o gün görmeye başlamıştır.

-Hz. Eyyûb (a.s.) hastalığından o gün şifaya kavuşmuştur.

Rabbimizin en sevdiklerine müjdeli imtihan sonuçlarını bildirdiği gündür. Özel tavsiyeler vardır yapılması gereken,sağlam kaynaklı.

Bu zamanlarda ,görünenin ardında bilmediğimiz kapılar açılmakta belki de. Belki iç alemimizde ,belki çevremizde bir takım taşlar yerine oturuyor. Sanki güneş ışınlarına,ayın hallerine ayarlı antik kilitler gibi.

Bu devran dönerken zamanı geldiğinde birşeyler oluyor bilmediğimiz. Uyarıyor efendimiz Asr-ı Saadet’ten.

Alışveriş edin bereketlensin diyor. Oruç tutun,geçmiş senenin günahlarına kefaret olacağını umuyorum diyor. En az on kişiye selam verin diyor. Akrabayı,hastayı,yaşlıyı ziyaret edin,çoluk çocuğu sevindirin diyor.

Gusül abdesti alın,ismid ile sürmelenin,sadaka verin diyor.

Özel günler olması hasebiyle heyecanlanan kıymetli dostlar günler öncesinden tebrik ve bu günlerde yapılacaklar ile alakalı tavsiyeleri göndermeye, tabiri caiz ise akşam karanlığı çökmeden günaydın diyerek sabahı tebrik etmeye başladılar.

Üzerinde hassasiyetle durmamız istenen bir olgu zaman mefhumu. Her şey vaktine esir. Randevuya gecikmek kadar erken gitmekte sakıncalı. Namazı vakti girmeden bir dakika önce kılsa insan olmaz. Meyve olgunlaşmadan kopmaz. Birinin özel bir gününü günler öncesinden tebrik etsen anlamı kalmaz.

Bu özel zamanları yakalamak gayreti ile ya her geleni Hızır,her geceni kadir bil prensibi ile hareket edeceğiz ya da vaktin olgunlaşma anını hassasiyet ile kollayacağız. Ötesi hüsran.

Âşûra gününü, Nuh as gemisi karaya oturduğunda gemide kalan erzaklarla pişirildiği düşünülerek Nuh as sünneti olduğu varsayılan aşure tatlısını,geçmişten günümüze 10 muharremde yapılan Sünnilerin,şiilerin özel kutlamaları konu ile ilgili makalelerde uzun uzun anlatılır.

Bu makalelerde rastladığım birkaç ilginç bilgiyi aktarmak istiyorum buraya...

Aşure başka kültürlerde de kendine yer bulmuştur. Ermenilerde 'anuş-babur', ve Ortodoks Hıristiyanlar'da da 'koliva' ismiyle anılır.

-Osmanlı geleneğinde Sivil toplum kurumu niteliğindeki, tekke ve zaviyelerde Aşure’nin yeri bir başkaydı. Aşure kazanının içine geleneksel olarak en az 7,adından dolayı on,bazen oniki çeşit malzeme konur.

-Kazana her ne konacaksa Fatiha okunarak konması usuldendi. Aşure malzemelerinin her birine okunacak, sure, dua ve zikrlerde farklıydı.

-Tekkelerde aşure kazanını karşılıklı iki derviş mablak adı verilen özel tahta küreklerle karıştırır. Önce ortadan kendilerine doğru bir Elif çizerler, sonra devam ederek Arap harfleriyle Allah yazarlar.

-Bazı sufiler özellikle de Bektaşiler kazanı karıştırıken sağdan sola ve soldan sağa çifte vav harfi yazarlar. Ebced hesabında vav  6 dır. Yan yana iki vav 66 eder. Allah lafzının Ebced karşılığı da 66 dır. Dolayısıyle çifte vav çevirmek Allah ismini anmak sayılırdı.

27 görüntüleme0 yorum

Son Yazılar

Hepsini Gör

Nasip…

Comments


bottom of page